Thiết kế đồ nội thất theo nhân trắc học

Khoảng cách, kích thước đồ nội thất trong kiến trúc nhà ở có mối liên hệ khoa học với nhân trắc - tỷ xích cơ thể người dùng.

Con người và kích thước con người là hạt nhân chi phối kiến trúc. Bất kể công trình lớn nhỏ, được thiết kế theo kiểu nào cũng phải căn cứ vào kích thước đó, đặc biệt trong kiến trúc nội thất nhà ở.

Kích thước của đồ nội thất gắn với một khái niệm "tỷ xích" (mối tương quan giữa kiến trúc và người). Trong nhà luôn cần một tỷ xích thích hợp và tỷ xích gần gũi.

Theo thống kê nhân trắc, với nam có chiều cao là 175cm, người trung bình có chiều cao 164 cm; với nữ, người cao khoảng 163 cm, và trung bình là 155 cm. Tay với (người dơ tay ngang) của người Việt Nam: tương ứng với nam là 94 cm và 82,5 cm; tương ứng với nữ là 83 cm và 77,8 cm. Thế người của con người Việt Nam có chiều cao thích hợp: với nam là 45,5 cm và 43 cm; với nữ là 40,4 cm và 39,1 cm.

Chiều cao trung bình ở các nước Anh và Mỹ gần đây theo thống kê là 175,26 cm (bằng 69 inch, mỗi inch là 2,54 cm). Chiều cao phụ nữ thường thấp hơn 5%. Kiến trúc sư nổi tiếng thế giới Le Coocbuydie đã tìm ra tỷ lệ vàng cho người có chiều cao 1,83m và 1,72m. Tỷ lệ vàng (Modun) của ông là những chuỗi số liên quan đến con người và đến kích thước đồ vật.

Kích thước đồ gỗ hiện đại ra đời từ những kích thước của con người đo được ở trên. Quy cách đồ gỗ có thể chia làm 3 loại: đại, trung, tiểu. Lựa chọn đồ gỗ là lĩnh vực tinh tế, không thể đánh đồng sự sang trọng với kích thước lớn nhỏ. Tùy vào diện tích của nhà và điều kiện mà bố trí phù hợp.

Kích thước của đồ nội thất loại lớn: Đi văng: 220 × 80cm; Salon: 80 × 80cm; bàn Salon: 60 × 130cm; bàn làm việc: 80 × 150cm. Ghế làm việc: 50 × 50cm. Bàn tròn để ăn: đường kính 90cm với 4 ghế 55 × 60cm; bàn ăn bầu dục 8 ghế cạnh dài 180cm, cạnh ngắn dài 140cm; bàn ăn bầu dục 6 cạnh dài: 140cm, cạnh ngắn dài 120cm; bàn ăn hình chữ nhật 8 ghế: 80 × 180cm (mỗi ghế 45 × 45cm); giường đôi: 200 × 200cm (cộng với 2 tủ nhỏ đầu giường 45 × 55cm); giường một: 200 × 100cm; giá sách, tủ tường: 35 × 180cm; 45 × 200cm, 65 × 180 - 220cm; bồn tắm nằm 75cm × 170cm, bồn tắm ngồi 75 × 110cm, vv...

Kích thước của nội thất loại trung bình hoặc nhỏ: Đi văng: 200 × 80cm và 190 × 80cm; ghế tiếp khách: 60 × 80cm (cao 32 - 40cm); bàn tiếp khách: 30 × 50cm và 50 × 100cm; bàn làm việc: 70 × 120cm và 70 × 140cm (cao 72 - 76cm); giường đôi: 120 × 190cm và 140 × 190cm (cao 35, 40, 45cm); giường một: 75 × 190cm; bàn nhỏ để cạnh giường: 40 × 40cm; giường trẻ em 60 × 120cm (cao 45cm, dùng cho trẻ em 3,4 tuổi); tủ tường, giá sách, tủ quần áo: 35 × 80cm, 35 × 120cm, 50 × 120cm, 55 × 180cm, 60 × 240cm (cao 180, 200, 240cm). 

KTS Vũ Quang Định